Las Bolas: De stenen ballen van Costa Rica

21 augustus 2014

In het zuiden van Costa Rica liggen meer dan 300 stenen ballen die lokaal bekend staan als 'Las Bolas'. Over het ontstaan van deze stenen ballen gaan vele mythen, maar ze worden toegeschreven aan de Diquíscultuur en werden onlang opgenomen in de UNESCO Werelderfgoedlijst.

De stenen ballen worden aangetroffen op Isla del Caño, Río Terraba, Golfito en de Diquís Delta in de zuidelijke provincie Puntarenas. Maar ook 300 kilometer noordelijker zijn ballen gevonden in Papagayo in Guanacaste. Het zijn de bekendste overblijfselen van het Isthmo-Colombiaanse tijdperk.

Variërend in grootte van enkele centimeters tot meer dan 2 meter in diameter zijn de meeste stenen gemaakt van gabbro, maar er komen ook ballen voor gemaakt van kalksteen of zandsteen. Door de jaren heen zijn enkele ballen beschadigd geraakt, bijvoorbeeld tijdens de aanleg van bananen plantages van United Fruit Company in de 1930er jaren. Het gerucht ging dat er goud in de ballen zou zitten en daarom werden er gaten in de ballen geboort, of soms zelfs opgeblazen met dynamiet. Enkele opgeblazen ballen zijn gereconstrueerd en liggen nu tentoongesteld in het Museo Nacional de Costa Rica.

Niemand weet precies wat de oorspronkelijke functie van de ballen was of wanneer ze zijn gemaakt, maar wetenschappers zijn het er wel over eens dat ze door de mens zijn gemaakt. Waarschijnlijk werden ze met de hand gemaakt door voorouders van de Boruca, Teribe en Guaymi volkeren in het zuiden van Costa Rica. Volgens lokale legendes zouden de oorspronkelijke bewoners beschikken over een drankje waarmee ze steen zacht konden maken, maar wetenschappers weerleggen dit. 

Mocht je de India Jones film Raiders of the Lost Ark gezien hebben dan heb je ze misschien voorbij zien komen. Wil je ze zelf gaan zien, check dan ons overzicht van rondreizen naar Costa Rica.